SMART SPACES

Hoe geef je technologie integraal een plaats in de gebouwen van je stad?

Gentse musea en cultuurliefhebbers hebben heel wat ideeën over het museum van de toekomst. Dat wordt een unieke plek in de stad, een zogenaamde third place voor en door burgers, waar vertoeven en samen creëren centraal staat. Waar nieuwe technologieën het mogelijk maken om cultuur, erfgoed en verbanden met de stad op nieuwe manieren te beleven. Maar hoe kunnen musea snel mee evolueren en het voor bezoekers mogelijk maken om actief mee de culturele ervaring vorm te geven? Hoe geef je technologie integraal een plaats in de (museum)gebouwen van je stad? Moet je dan ook de ruimtes zelf niet herdenken om dit soort innovaties mogelijk te maken? Een 100-tal belanghebbenden bepaalden samen technologische en participatieve krijtlijnen.

Het project

 

Het ideale Gentse cultureel gebouw van morgen? Hoe verschilt dit van een typische museumruimte nu?
 

We werkten samen met onder andere museummedewerkers, gidsen, kunstenaars, designers, cultuurspecialisten, technologiespecialisten, bedrijven, overheid en universiteiten om de cultuurplek van de toekomst vorm te geven. Richtvragen: Wat verwachten we van culturele gebouwen in de toekomst? Hoe gaan we ze gebruiken? Wat is technologisch nodig? Een apart maar heel relevant "smart city" project.

Samen met de partners Stad Gent, Ugent en imec besloten we om voor dit thema een case centraal te stellen: de nieuwe vleugel van Design Museum Gent. Deze vleugel kreeg de naam DING! Design In Gent. Het wordt een zeer multifunctioneel, flexibel, modulair en gratis toegankelijk gebouw.

 

Heel veel betrokkenen werkten mee: museumbezoekers, vrijwillige museumgidsen, culturele verenigingen, experten architectuur en design, specialisten, curatoren en onderzoekers van Design Museum Gent, technologie- / innovatiespecialisten en opiniemakers actief in Gent, academici, bedrijven, enz. Samen bepaalden ze hoe technologie en slimme ruimtes het museum wijzer kunnen maken.

 

Van toekomstvisie naar randvoorwaarden

Het traject bestond uit 4 activiteiten, waarvan we de resultaten steeds grondig documenteerden voor gebruik in het traject en voor hergebruik bij andere toekomstige smart spaces:
 

  • Samen onze toekomstvisie bepalen. Op zoek naar de gemeenschappelijke ambities voor het museum van de toekomst.

  • Wijze ideeën genereren: welk soort participatieve activiteiten vinden we terug in het museum van de toekomst? Wat moet zo'n cultureel gebouw "nieuwe stijl" zoal kunnen faciliteren? En welke nieuwe technologieën (bestaande en nog niet bestaande) worden er gebruikt?

  • Technologische implicaties bestuderen: welke technische en technologische voorzieningen zijn cruciaal?

  • Randvoorwaarden voor smart buildings opstellen. Condities bepalen om architecten mee te nemen in onze toekomstvisie.

Starten deden we door samen onze toekomstvisie te bepalen. We bepaalden een gemeenschappelijke visie op het museum van de toekomst. Met DING! als case voor het traject, dachten we na over de mogelijkheden die dit nieuwe gebouw moet kunnen bieden. DING! wil namelijk een smart museum worden, met allerlei invullingen. Bovendien stonden we voor een sleutelmoment in de bouw van de nieuwe vleugel van Design Museum Gent: de briefing naar de kandiderende architecten(bureau's).

 

Wat als …? Hoe kunnen we ...? Meer dan 200 wijze ideeën

 

Met een groep van 53 deelnemers trokken we vervolgens een hele dag uit om allerlei mogelijke participatieve invullingen voor het museum van de toekomst te beschrijven. We brachten architecten, museummedewerkers, designers, creatievelingen, onderwijsmensen en techneuten bij elkaar. Uiteindelijk werden meer dan tweehonderd opties opgetekend! De meest uiteenlopende ideeën dus, om in het verdere traject technologische voorwaarden uit af te leiden.

 

Centrale vragen waren:

  • Wat als DING! alle stukken uit de collectie toegankelijk maakt voor iedereen?

  • Wat als DING! iedereen de impact van design laat beleven door technologie?

Vooraf had iedere deelnemer de vraag gekregen om een voorbeeld mee te brengen van cocreatie in musea, impact door gebruik van technologie of multimediale beleving. Om de denkdag te starten, en bij wijze van kennismaking, werden de ingestuurde voorbeelden voorgesteld.

 

Na enkele fijne explorerende rondes, eindigden we de dag met een pitch van 6 grondig uitgewerkte invullingen. Deze waren door de deelnemers uit de honderden gegenereerde ideeën geselecteerd. Het waren zeer uiteenlopende invullingen rond belangrijke actuele thema's, zoals:

  • Hoe creëer je rijke hands on ervaringen in een museum? Hoe kan je hiervoor nieuwe technologie inschakelen?

  • Hoe kan je de verhalen, ervaringen en kennis brengen die bij de bezoekers en niet bij de curatoren zit?

  • Hoe leg je het cureren meer in handen van het publiek op een laagdrempelige wijze?

  • Hoe verrijk je collecties met behulp van annotaties, emoties, ideeën, verhalen door bezoekers?

  • Hoe vind of creëer je meer overlap tussen een museumbezoek en het dagelijkse leven? Kan een museum infiltreren in de technologische platformen die we dagelijks gebruiken?

  • Hoe personaliseer je de museumervaring en breid je deze ervaring uit voor en na een bezoek, en hoe ga je hierbij op een verantwoorde manier om met privacy?

  • Hoe bereik je het "unserved audience" en hoe kan je dit publiek engageren?

  • Hoe maak je jongeren bewust van de designprocessen die de wereld rondom ons vormgeven, onder andere door precies in die eigen leefwereld in te breken?

Dit traject leerde ons om naar gebouwen en ruimtes te kijken vanuit het oogpunt van het publiek, en dus als flexibel, modulair en faciliterend.

Smart building: randvoorwaarden

 

Gedurende een halve dag werkte een groep van 21 deelnemers verder aan de use case DING! We werkten er zes innovatieve ideeën uit het voortraject in detail uit voor het nieuwe gebouw, gaande van hoe de interactieve voorgevel van de toekomst er kan uitzien, tot hoe nieuwe technologieën meer mede-eigenaarschap, voeling en interactiviteit in de museumruimte kunnen opleveren. Telkens hadden we aandacht voor hieruit volgende randvoorwaarden.

  • Museum zonder grenzen
    Een fysiek en mentaal laagdrempelig museum ‘bouwen’.


     

  • Voorgevel DING! als ‘Third Place’
    Een gevel die de schakel vormt tussen DING! en de stad.


     

  • Aanraken mag!
    Tactiliteit toevoegen, het museumbezoek wordt een zintuiglijke totaalervaring.

     

  • Mede-eigenaarschap van de collectie
    Het mede-eigenaarschap concreet maken, realiseren en faciliteren.


     

  • Big Data van bezoekers
    Data capteren (bezoekersaantal, bezoekersflow, interesses) met respect voor privacy.

     

  • Een inclusief verhaal van 1 object
    Het verhaal en proces brengen van 1 object met globale impact in een 'Hyperroom'.

     

Concreter deze ideeën uitwerken zorgde voor een reality check en verrijking van de condities. Alle resultaten werden verwerkt in de projectdefinitie voor de architectenteams van DING!.

Meer informatie
 

  • Periode: 2018-2019

  • Status: Afgerond 

  • Subsidiecall: Geen

  • Partners: Digipolis Gent, Stad Gent, Gentse stadsmusea, IMEC.

  • Website: Smart Museum

Wil je meer weten?

Contacteer Pieter-Jan Pauwels

Digipolis Gent
Bellevue 1
9050 Gent

foresight@digipolis.gent

Contacteer ons

Content CC-BY-SA 4.0 Foresight by Digipolis.